Dwoma ostatnimi sposobami zawarcia umowy, które zna polskie prawo są aukcja i przetarg, oba z powodzeniem (choć z pewnymi odrębnościami od kodeksowych modeli) służą do zawierania umów za pośrednictwem internetu.
W odróżnieniu od zawierania umów w drodze ofertowej lub negocjacyjnej, aukcja i przetarg stanowią sposoby zawierania umów z udziałem wielu podmiotów. Po jednej stronie stoi organizator przetargu, po drugiej – oferenci, którzy konkurują między sobą o zawarcie umowy z organizatorem przetargu. Zarówno aukcja, jak i przetarg stanowią sformalizowane sposoby zawierania umów. Procedura zawierania umów w formie przetargu i aukcji została szczegółowo określona w kodeksie cywilnym. W praktyce mamy też do czynienia z aukcjami i przetargami, które znacząco odbiegają od tych modeli – czy to wskutek potrzeb praktyki (przede wszystkim aukcje internetowe), czy wymagań prawnych (np. przetargi w prawie zamówień publicznych).
Pomimo wielu dzielących je różnic, aukcja i przetarg mają też szereg cech wspólnych, które odróżniają od negocjacji:
- w aukcji i przetargu co do zasady bierze udział wielu uczestników;
- zarówno aukcja, jak i przetarg (w odróżnieniu od negocjacji) toczą się według dość sformalizowanych reguł – co jest przede wszystkim konsekwencją udziału wielu uczestników (którym należy zapewnić równe szanse);
- aukcja oraz przetarg mają dwa podstawowe cele – wybór kontrahenta oraz warunków umowy i w obu trybach umowa zostaje zawarta z uczestnikiem, który złożył najkorzystniejszą ofertę;
- zarówno w ramach aukcji, jak i przetargu można zawrzeć obowiązek złożenia przez uczestników wadium, jako warunku udziału.
Tak przetarg, jak i aukcja, mogą mieć charakter:
- ograniczony – gdy zaproszenie do udziału jest kierowane jedynie do ograniczonej liczby podmiotów;
- nieograniczony – gdy ogłoszenie jest kierowane do nieoznaczonego kręgu adresatów, a ofertę może złożyć każdy.
