Więcej na podobne tematy na blogu Poradnik sądowy przedsiębiorcy.
***
Ogólnie rzecz biorąc przypadki zawieszenia biegu przedawnienia dotyczą sytuacji specyficznych i raczej wyjątkowych. O wiele ważniejsza jest możliwość przerwania biegu przedawnienia, która pozwala na uzyskanie zaspokojenia roszczenia już po terminie, w którym zgodnie z regułami ogólnymi, powinno się ono przedawnić.
Przedawnienie roszczeń dyscyplinuje wierzyciela i zmusza go do podjęcia określonych działań. Natomiast przerwanie biegu przedawnienia chroni interesy wierzyciela, zapewniając że – dopóki interesuje się swoją sprawą i podejmuje odpowiednie działania – roszczenie nie ulegnie przedawnieniu.
Przerwanie biegu przedawnienia można uzyskać:
1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, a także przez wszczęcie mediacji oraz
2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.
Czynności przed sądem lub innym organem
Co do pierwszej grupy, to najważniejszymi sposobami przerwania biegu przedawnienia są:
- wniesienie pozwu;
- prowadzenie postępowania egzekucyjnego;
- złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.
W każdym z tych przypadków przedawnienie nie biegnie przez czas trwania postępowania lub mediacji i zaczyna biec ponownie dopiero po ich zakończeniu.
Odpowiednio stosując te instrumenty, można przedłużać okres przedawnienia praktycznie w nieskończoność. To, co jest konieczne, to wniesienie pozwu lub zawezwania do próby ugodowej, zanim roszczenie się przedawni.
Jeśli wnosimy pozew, po zakończeniu postępowania zaczyna biec przedawnienie do wyegzekwowania kwoty zasądzonej wyrokiem. Tym razem jest to okres 10-letni, nawet jeśli samo roszczenie było objęte krótszym okresem przedawnienia.
Oczywiście, może się okazać, że prowadzona przez komornika egzekucja nie przyniesie efektów. Z drugiej strony fakt, że dłużnik w tej chwili jest niewypłacalny, nie oznacza, że nie stanie się wypłacalny, np. za 5 lat. Tutaj ważne jest, że każde kolejne złożenie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego powoduje przerwanie biegu przedawnienia, który po po zakończeniu postępowania egzekucyjnego (nawet jeśli okazało się bezskuteczne) biegnie na nowo. Zatem – składając w terminie pozew, a następnie regularnie wnioski o wszczęcie egzekucji, jesteśmy w stanie doprowadzić do sytuacji, w której roszczenie nie przedawni się przez dowolnie długi okres.
Uznanie roszczenia
Uznanie w najbardziej ogólny sposób można zdefiniować jako takie oświadczenie dłużnika, w którym przyznaje on, że wierzycielowi przysługuje określona wierzytelność, a dłużnik nie zamierza się uchylać od jej spełnienia.
W przypadku uznania roszczenia, istotne jest że musi zostać dokonane przez osobę, która jest upoważniona do reprezentacji danego podmiotu – uznanie dokonane przez np. szeregowego pracownika, nie będzie miało takich skutków.
Przerwanie biegu przedawnienia powoduje, że przedawnienie rozpoczyna biec na nowo. Powiedzmy, że nasze roszczenie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i przedawnia się w terminie 3-letnim, co powinno nastąpić 20 stycznia 2011 roku. Jednak w dniu 18 stycznia nasz dłużnik uznaje roszczenie – od tego momentu przedawnienie zaczyna biec na nowo i upłynie 18 stycznia 2014 roku.
[...] W praktyce do zawarcia ugody w ramach takiego postępowania dochodzi dość rzadko. Mimo to zawezwanie do próby ugodowej bywa chętnie wykorzystywane, gdyż – jeśli zostanie prawidłowo wniesione, to nawet gdy przeciwnik całkowicie je zignoruje i nie pofatyguje się do sądu, aby się z nami spotkać – przerywa ono bieg przedawnienia. [...]
Witam,
czy śmierć dłużnika w jakiś sposób wpływa na przedawnienie?
Konkretnie chodzi o wątek na forum http://www.forum.remitent.pl/viewtopic.php?f=2&t=41 gdzie do spadkobiercy zgłasza się ktoś z wekslem, który normalnie jest już przedawniony, ale czy z faktu, że w międzyczasie była śmierć dłużnika i sprawa spadkowa coś zmienia w tej kwestii?
Będę wdzięczny za wyrażenie Pana zdania w tej kwestii.
Co do zasady śmierć dłużnika nie wpływa na przedawnienie. Nie przerywa biegu przedawnienia, ani nie powoduje zawieszenia. Roszczenie przedawnia się dokładnie tak samo, jak by się przedawniło, gdyby spadkodawca żył.
Jeśli, tak jak w sprawie opisanej we wskazanym wątku, wierzyciel nie ma jeszcze tytułu wykonawczego, w zasadzie jedyne co może zrobić to wystąpić przeciwko spadkobiercom z roszczeniem. Po wniesieniu pozwu sąd może ewentualnie zawiesić sprawę na podstawie 176 kpc (Sąd zawiesi postępowanie na wniosek spadkobiercy, jeżeli powód dochodzi przeciwko niemu wykonania obowiązku należącego do długów spadkowych, a spadkobierca nie złożył jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku i termin do złożenia takiego oświadczenia jeszcze nie upłynął).
Samo np. złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez wierzyciela, moim zdaniem nie przerwie biegu przedawnienia – ponieważ nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia.
Dziękuję
Z tego co doczytałem sie z w/w artykułu to wezwanie do zawarcia ugody przed sądem przerywa okres przedawnienia roszczenia.
Moja spraw dotyczy ubezpieczenia na życie. Dowiedziałem się że okres przedawnienia takiej sprawy to 3 lata.
Wezwanie do zawarcia ugody przed sądem przerywa ten okres przedawnienia, a w przypadku jeżeli nie dochodzi do zawarcia ugody w tym przypadku z ubezpieczycielem,
to okres przedawnienia liczy się od nowa czy tez liczy się go dalej?
Proszę o Pana opienię
Witam,
zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia wszelkich roszczeń cywilnych, zasadniczo nie ma znaczenia z jakiego tytułu i przeciwko komu.
Oczywiście nie ma potrzeby, żeby doszło do zawarcia ugody – przedawnienie przerywa się z chwilą złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, a zaczyna biec na nowo od zakończenia sprawy (w praktyce końca posiedzenia wyznaczonego w tej sprawie).
Pozdrawiam
Witam
Dziękuje bardzo za odpowiedź na moje pytanie.
Witam, proszę o informacje czy wniosek do zawezwania do ugody ma sens gdy roszczenie już się przedawniało?
Dziękuję za odpowiedź.
Witam,
nie, nie ma większego sensu. Takie zawezwanie nie przerwie biegu przedawnienia.
Pozdrawiam
Witam,
a czy dokonanie częściowej zapłaty za fakturę przerywa bieg przedawnienia. Faktura została wystawiona dnia 31.10.2009, ostatnia częściowa płatność była dnia 12.03.2012( faktura za zakup hali namiotowej).Klient zwodzi mnie już ponad dwa lata i zastanawiam się, czy nie przegapiłem terminu.
Zakładałem,że musze poczekać do końca okresu gwarancji ( 2 lata), ponieważ klient był strasznie “upierdliwy” i “cwaniacki”, nie chciałem,żeby się wymigiwał nieodpowiednim wykonaniem umowy.
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Witam,
bieg przedawnienia może zostać przerwany przez tzw. uznanie niewłaściwe – czyli przez takie zachowanie dłużnika, którym przyznaje on istnienie długu.
Częściowa zapłata co do zasady może zostać uznana za uznanie niewłaściwe, chyba że co innego wynika z całokształtu okoliczności.
Najbardziej typowe sytuacje, w których częściowa zapłata nie będzie stanowiła uznania pozostałej części długu:
- gdyby dokonując częściowej zapłaty dłużnik oświadczył, że nie uznaje pozostałej części roszczenia;
- tak samo mogłoby być, gdyby faktura, o której mowa dotyczyła kilku różnych usług/produktów, a dłużnik zapłacił tylko za niektóre z nich -> tu nie ma jednoznacznej odpowiedzi, czy taka zapłata przerwałaby bieg przedawnienia, czy też nie.
Wszystko zależy od konkretnej sytuacji, jeśli nie ma żadnych okoliczności podobnych do tych, które opisałem powyżej, jest prawdopodobne do przerwania biegu przedawnienia doszło. Ale gdyby sprawa trafiła do sądu, może się okazać, że kwestia czy doszło do przerwania biegu przedawnienia, czy nie, jest sporna.
(Ogólnie porada, jakiej mogę udzielić na przyszłość to – w sytuacjach niepewnych lepiej sięgnąć po bardziej precyzyjne i jednoznaczne narzędzia przerwania biegu przedawnienia (jak zawezwanie do próby ugodowej)).
Pozdrawiam
Witam, czy jest jakieś orzecznictwo mówiące wprost o tym, że częściowa wpłata przerywa bieg terminu przedawnienia w stosunku do nie zapłaconej części? Dziękuję
Witam,
jest to pogląd, który jest powszechnie podzielany i raczej nie kwestionowany, chociaż jakiegoś bogatego orzecznictwa które dotyczyłoby wprost i jednoznacznie tej kwestii nie znam.
Niemniej tego zagadnienia dotyczył np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 roku (I CKN 11/2001). W tym wyroku Sąd Najwyższy uznał co prawda, że w konkretnej sprawie wpłata nie oznaczała przerwania biegu przedawnienia – jednak z uzasadnienia można wyczytać warunki, jakie musi spełnić częściowa zapłata, aby mogła stanowić uznanie długu. Przede wszystkim musi być jasne, że wpłata dotyczy tego konkretnego długu. Przykładowo – jeśli dłużnik ma wobec wierzyciela dwa długi i wpłaca kwotę na rachunek bankowy, nie precyzując, której z wierzytelności dotyczy wpłata, nie dojdzie do przerwania biegu przedawnienia.
Trzeba też pamiętać, że jeśli przykładowo wierzyciel uważa, że wierzytelność wynosi 200, a dłużnik spłaci 100, oświadczając równocześnie, że uważa, że wywiązał się z całego zobowiązania (bo uznaje tylko 100), to do przerwania biegu przedawnienia co do pozostałej części też nie dojdzie.
Pozdrawiam
Złożyłam wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, odbyło się tzw. postępowanie pojednawcze, jednak nie doszło do zawarcia ugody. Doszło jednak do przerwania biegu przedawnienia.
Nie otrzymałam w sądzie żadnego dokumentu, ktory potwierdza, ze takie postępowanie pojednawcze się odbyło i do zawarcia ugody nie doszło. Czy to normalna praktyka?
Witam,
potwierdzeniem tego, że postępowanie pojednawcze się odbyło jest odpis protokołu, który może Pani uzyskać w sądzie, oraz kopia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, który złożyła Pani do sądu.
Protokół potwierdza, że posiedzenie pojednawcze się odbyło, oraz że nie doszło do zawarcia ugody. Wniosek z kolei potwierdza, jakich roszczeń dotyczyło to konkretne postępowanie pojednawcze (jeśli będą w tym zakresie jakieś wątpliwości).
Odpis protokołu może Pani uzyskać w sądzie, po uiszczeniu odpowiedniej opłaty (6 złotych za stronę protokołu).
Zupełnie na marginesie – sądy w relatywnie niewielkiej grupie przypadków doręczają z urzędu orzeczenia kończące postępowanie, w przypadku wyroków lub postanowień ogłoszonych na rozprawie zasadą jest, że takie orzeczenie jest jedynie ogłaszane, a jeśli strona chce posiadać jego egzemplarz, musi się zwrócić do sądu o wydanie odpisu (lub kopii).
Pozdrawiam
Bartosz Grykowski