Przedawnienie – przerwanie biegu przedawnienia

Więcej na podobne tematy na blogu Poradnik sądowy przedsiębiorcy.

***

Ogólnie rzecz biorąc przypadki zawieszenia biegu przedawnienia dotyczą sytuacji specyficznych i raczej wyjątkowych. O wiele ważniejsza jest możliwość przerwania biegu przedawnienia, która pozwala na uzyskanie zaspokojenia roszczenia już po terminie, w którym zgodnie z regułami ogólnymi, powinno się ono przedawnić.

Przedawnienie roszczeń dyscyplinuje wierzyciela i zmusza go do podjęcia określonych działań. Natomiast przerwanie biegu przedawnienia chroni interesy wierzyciela, zapewniając że – dopóki interesuje się swoją sprawą i podejmuje odpowiednie działania – roszczenie nie ulegnie przedawnieniu.

Przerwanie biegu przedawnienia można uzyskać:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, a także przez wszczęcie mediacji oraz

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.

Czynności przed sądem lub innym organem

Co do pierwszej grupy, to najważniejszymi sposobami przerwania biegu przedawnienia są:

- wniesienie pozwu;

- prowadzenie postępowania egzekucyjnego;

- złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

W każdym z tych przypadków przedawnienie nie biegnie przez czas trwania postępowania lub mediacji i zaczyna biec ponownie dopiero po ich zakończeniu.

Odpowiednio stosując te instrumenty, można przedłużać okres przedawnienia praktycznie w nieskończoność. To, co jest konieczne, to wniesienie pozwu lub zawezwania do próby ugodowej, zanim roszczenie się przedawni.

Jeśli wnosimy pozew, po zakończeniu postępowania zaczyna biec przedawnienie do wyegzekwowania kwoty zasądzonej wyrokiem. Tym razem jest to okres 10-letni, nawet jeśli samo roszczenie było objęte krótszym okresem przedawnienia.

Oczywiście, może się okazać, że prowadzona przez komornika egzekucja nie przyniesie efektów. Z drugiej strony fakt, że dłużnik w tej chwili jest niewypłacalny, nie oznacza, że nie stanie się wypłacalny, np. za 5 lat. Tutaj ważne jest, że każde kolejne złożenie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego powoduje przerwanie biegu przedawnienia, który po po zakończeniu postępowania egzekucyjnego (nawet jeśli okazało się bezskuteczne) biegnie na nowo. Zatem – składając w terminie pozew, a następnie regularnie wnioski o wszczęcie egzekucji, jesteśmy w stanie doprowadzić do sytuacji, w której roszczenie nie przedawni się przez dowolnie długi okres.

Uznanie roszczenia

Uznanie w najbardziej ogólny sposób można zdefiniować jako takie oświadczenie dłużnika, w którym przyznaje on, że wierzycielowi przysługuje określona wierzytelność, a dłużnik nie zamierza się uchylać od jej spełnienia.

W przypadku uznania roszczenia, istotne jest że musi zostać dokonane przez osobę, która jest upoważniona do reprezentacji danego podmiotu – uznanie dokonane przez np. szeregowego pracownika, nie będzie miało takich skutków.

Przerwanie biegu przedawnienia powoduje, że przedawnienie rozpoczyna biec na nowo. Powiedzmy, że nasze roszczenie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i przedawnia się w terminie 3-letnim, co powinno nastąpić 20 stycznia 2011 roku. Jednak w dniu 18 stycznia nasz dłużnik uznaje roszczenie – od tego momentu przedawnienie zaczyna biec na nowo i upłynie 18 stycznia 2014 roku.

About these ads

23 odpowiedzi na „Przedawnienie – przerwanie biegu przedawnienia

  1. [...] W praktyce do zawarcia ugody w ramach takiego postępowania dochodzi dość rzadko. Mimo to zawezwanie do próby ugodowej bywa chętnie wykorzystywane, gdyż – jeśli zostanie prawidłowo wniesione, to nawet gdy przeciwnik całkowicie je zignoruje i nie pofatyguje się do sądu, aby się z nami spotkać – przerywa ono bieg przedawnienia. [...]

  2. Liwiusz pisze:

    Witam,
    czy śmierć dłużnika w jakiś sposób wpływa na przedawnienie?
    Konkretnie chodzi o wątek na forum http://www.forum.remitent.pl/viewtopic.php?f=2&t=41 gdzie do spadkobiercy zgłasza się ktoś z wekslem, który normalnie jest już przedawniony, ale czy z faktu, że w międzyczasie była śmierć dłużnika i sprawa spadkowa coś zmienia w tej kwestii?

    Będę wdzięczny za wyrażenie Pana zdania w tej kwestii.

    • Co do zasady śmierć dłużnika nie wpływa na przedawnienie. Nie przerywa biegu przedawnienia, ani nie powoduje zawieszenia. Roszczenie przedawnia się dokładnie tak samo, jak by się przedawniło, gdyby spadkodawca żył.

      Jeśli, tak jak w sprawie opisanej we wskazanym wątku, wierzyciel nie ma jeszcze tytułu wykonawczego, w zasadzie jedyne co może zrobić to wystąpić przeciwko spadkobiercom z roszczeniem. Po wniesieniu pozwu sąd może ewentualnie zawiesić sprawę na podstawie 176 kpc (Sąd zawiesi postępowanie na wniosek spadkobiercy, jeżeli powód dochodzi przeciwko niemu wykonania obowiązku należącego do długów spadkowych, a spadkobierca nie złożył jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku i termin do złożenia takiego oświadczenia jeszcze nie upłynął).

      Samo np. złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez wierzyciela, moim zdaniem nie przerwie biegu przedawnienia – ponieważ nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia.

  3. Witold pisze:

    Z tego co doczytałem sie z w/w artykułu to wezwanie do zawarcia ugody przed sądem przerywa okres przedawnienia roszczenia.
    Moja spraw dotyczy ubezpieczenia na życie. Dowiedziałem się że okres przedawnienia takiej sprawy to 3 lata.

    Wezwanie do zawarcia ugody przed sądem przerywa ten okres przedawnienia, a w przypadku jeżeli nie dochodzi do zawarcia ugody w tym przypadku z ubezpieczycielem,
    to okres przedawnienia liczy się od nowa czy tez liczy się go dalej?

    Proszę o Pana opienię

  4. Witam,

    zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia wszelkich roszczeń cywilnych, zasadniczo nie ma znaczenia z jakiego tytułu i przeciwko komu.
    Oczywiście nie ma potrzeby, żeby doszło do zawarcia ugody – przedawnienie przerywa się z chwilą złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, a zaczyna biec na nowo od zakończenia sprawy (w praktyce końca posiedzenia wyznaczonego w tej sprawie).
    Pozdrawiam

  5. Maholew pisze:

    Witam, proszę o informacje czy wniosek do zawezwania do ugody ma sens gdy roszczenie już się przedawniało?
    Dziękuję za odpowiedź.

  6. michał pisze:

    Witam,
    a czy dokonanie częściowej zapłaty za fakturę przerywa bieg przedawnienia. Faktura została wystawiona dnia 31.10.2009, ostatnia częściowa płatność była dnia 12.03.2012( faktura za zakup hali namiotowej).Klient zwodzi mnie już ponad dwa lata i zastanawiam się, czy nie przegapiłem terminu.
    Zakładałem,że musze poczekać do końca okresu gwarancji ( 2 lata), ponieważ klient był strasznie „upierdliwy” i „cwaniacki”, nie chciałem,żeby się wymigiwał nieodpowiednim wykonaniem umowy.
    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    • Witam,
      bieg przedawnienia może zostać przerwany przez tzw. uznanie niewłaściwe – czyli przez takie zachowanie dłużnika, którym przyznaje on istnienie długu.
      Częściowa zapłata co do zasady może zostać uznana za uznanie niewłaściwe, chyba że co innego wynika z całokształtu okoliczności.
      Najbardziej typowe sytuacje, w których częściowa zapłata nie będzie stanowiła uznania pozostałej części długu:
      - gdyby dokonując częściowej zapłaty dłużnik oświadczył, że nie uznaje pozostałej części roszczenia;
      - tak samo mogłoby być, gdyby faktura, o której mowa dotyczyła kilku różnych usług/produktów, a dłużnik zapłacił tylko za niektóre z nich -> tu nie ma jednoznacznej odpowiedzi, czy taka zapłata przerwałaby bieg przedawnienia, czy też nie.

      Wszystko zależy od konkretnej sytuacji, jeśli nie ma żadnych okoliczności podobnych do tych, które opisałem powyżej, jest prawdopodobne do przerwania biegu przedawnienia doszło. Ale gdyby sprawa trafiła do sądu, może się okazać, że kwestia czy doszło do przerwania biegu przedawnienia, czy nie, jest sporna.

      (Ogólnie porada, jakiej mogę udzielić na przyszłość to – w sytuacjach niepewnych lepiej sięgnąć po bardziej precyzyjne i jednoznaczne narzędzia przerwania biegu przedawnienia (jak zawezwanie do próby ugodowej)).

      Pozdrawiam

      • wierzyciel pisze:

        Witam, czy jest jakieś orzecznictwo mówiące wprost o tym, że częściowa wpłata przerywa bieg terminu przedawnienia w stosunku do nie zapłaconej części? Dziękuję

      • Witam,
        jest to pogląd, który jest powszechnie podzielany i raczej nie kwestionowany, chociaż jakiegoś bogatego orzecznictwa które dotyczyłoby wprost i jednoznacznie tej kwestii nie znam.
        Niemniej tego zagadnienia dotyczył np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 roku (I CKN 11/2001). W tym wyroku Sąd Najwyższy uznał co prawda, że w konkretnej sprawie wpłata nie oznaczała przerwania biegu przedawnienia – jednak z uzasadnienia można wyczytać warunki, jakie musi spełnić częściowa zapłata, aby mogła stanowić uznanie długu. Przede wszystkim musi być jasne, że wpłata dotyczy tego konkretnego długu. Przykładowo – jeśli dłużnik ma wobec wierzyciela dwa długi i wpłaca kwotę na rachunek bankowy, nie precyzując, której z wierzytelności dotyczy wpłata, nie dojdzie do przerwania biegu przedawnienia.
        Trzeba też pamiętać, że jeśli przykładowo wierzyciel uważa, że wierzytelność wynosi 200, a dłużnik spłaci 100, oświadczając równocześnie, że uważa, że wywiązał się z całego zobowiązania (bo uznaje tylko 100), to do przerwania biegu przedawnienia co do pozostałej części też nie dojdzie.
        Pozdrawiam

  7. Basia pisze:

    Złożyłam wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, odbyło się tzw. postępowanie pojednawcze, jednak nie doszło do zawarcia ugody. Doszło jednak do przerwania biegu przedawnienia.
    Nie otrzymałam w sądzie żadnego dokumentu, ktory potwierdza, ze takie postępowanie pojednawcze się odbyło i do zawarcia ugody nie doszło. Czy to normalna praktyka?

    • Witam,
      potwierdzeniem tego, że postępowanie pojednawcze się odbyło jest odpis protokołu, który może Pani uzyskać w sądzie, oraz kopia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, który złożyła Pani do sądu.
      Protokół potwierdza, że posiedzenie pojednawcze się odbyło, oraz że nie doszło do zawarcia ugody. Wniosek z kolei potwierdza, jakich roszczeń dotyczyło to konkretne postępowanie pojednawcze (jeśli będą w tym zakresie jakieś wątpliwości).
      Odpis protokołu może Pani uzyskać w sądzie, po uiszczeniu odpowiedniej opłaty (6 złotych za stronę protokołu).

      Zupełnie na marginesie – sądy w relatywnie niewielkiej grupie przypadków doręczają z urzędu orzeczenia kończące postępowanie, w przypadku wyroków lub postanowień ogłoszonych na rozprawie zasadą jest, że takie orzeczenie jest jedynie ogłaszane, a jeśli strona chce posiadać jego egzemplarz, musi się zwrócić do sądu o wydanie odpisu (lub kopii).
      Pozdrawiam
      Bartosz Grykowski

  8. jarek pisze:

    czy jest możliwe ponowne zawezwanie do ugody przed sądem jeśli poprzednie zawezwanie zakończyło się niepowodzeniem? czy drugie i kolejne zawezwania do ugody przerywają bieg przedawnienia ?

  9. xyz pisze:

    Witam!
    Mam pytanie odnośnie niewłaściwego uznania długu. Jeżeli po przedawnieniu odesłano do wierzyciela (w odpowiedzi na jego pismo) wniosek o rozłożenie płatności na raty, to czy jest jeszcze jakaś szansa na podniesienie zarzutu przedawnienia? Dodam, że wniosek o rozłożenie na raty został zaakceptowany ale jeszcze nie doszło do jego sformalizowania tj. spełnienia warunków jego skuteczności narzuconych przez wierzyciela. Czy można by powoływać się na wyrok SN z 1997 roku, gdzie stwierdzono, że wniosek o rozłożenie na raty nie spełnia warunków i nie można równać go z świadomym i oczywistym zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia.
    Jakie są realne szanse w sądzie na podniesienie przedawnienia jeżeli wierzyciel ma pismo z prośbą o rozłożenie na raty ?

    Pozdrawiam

    • Witam,
      oświadczenie o zrzeczeniu się zarzutu przedawnienia jest normalnym oświadczeniem woli i jak każde oświadczenie woli może być złożone w sposób wyraźny lub dorozumiany.
      Zatem – tak, wniosek o rozłożenie na raty może stanowić zrzeczenie się zarzutu przedawnienia – ale wszystko zależy od konkretnych okoliczności, dokładnej treści wniosku, jak również okoliczności jego złożenia. Jeśli w sprawie zostanie podniesiony zarzut przedawnienia – będzie on podlegać ocenie sądu, który dokona wykładni wniosku o rozłożenie na raty, jako oświadczenia woli.
      Jest trochę dawniejszych orzeczeń sądów, które wymagały tego, aby zrzeczenie się zarzutu przedawnienia miało charakter wyraźny – niemniej w tej chwili dominuje pogląd, że może mieć ono charakter dorozumiany.
      Nie ma tu znaczenia fakt, czy wnioskowi został nadany dalszy bieg – ważne jest samo oświadczenie dłużnika.

      Pozdrawiam

  10. Urszula Steczko pisze:

    Witam, proszę o szybką pomoc. W 2006r. zmarła kobieta pozostawiając zaległości czynszowe, w 2011 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłej pisząc, że spadek w całości przejął z ustawy bratanek. Bratanek na tej sprawie podniósł sprawę istnienia innych spadkobierców tj. brata i siostę zmarłej. W siepniu 2012 r. brat w/w dostał wezwanie na sprawę spadkową z udziałem jego i siostry. Była to pierwsza informacja, że po zmarłej matce pozostał dług po nieuregulowanych zaległościach czynnszowych (matka mieszkała sama od 2001r). Jak i kiedy wnieść oświadczenie o przedawnieniu długu. Pozdrawiam.

    • Witam,
      zarzut przedawnienia podnosi się w toku sprawy dotyczącej roszczenia, które uległo przedawnieniu. W opisanym przez Panią przypadku takie oświadczenie powinno zostać złożone dopiero w toku sprawy o zapłatę – kiedy spółdzielnia wniesienie pozew przeciwko spadkobiercom lokatorki (postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie jest jeszcze sprawą dotyczącą zapłaty długu).

      Oczywiście warunkiem skuteczności takiego przedawnienia jest to, że dług faktycznie jest przedawniony.
      (Jeśli – przykładowo – spółdzielnia uzyskała wyrok przeciwko spadkodawczyni np. w 2005 roku, a jedynie nie zdążyła go wyegzekwować, to dług ten przedawni się dopiero w 2015 roku – ponieważ roszczenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawniają się w terminie 10-letnim. Przy czym – gdyby spółdzielnia dysponowała już wyrokiem przeciw spadkodawczyni, przedawnienie będzie musiało być podniesione w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego).
      Pozdrawiam,
      Bartosz Grykowski

  11. teresa pisze:

    Kurator dla osoby nie znanej z miejsca pobyt został zwolniony bo został ustanowiony pełnomocnik dla tej osoby ,ale kurator jeszcze się nie rozliczył z kurateli ma oddać duża kwotę ale z tym zwleka bo czeka na przedawnienie.Pełnomocnik wysyła mu wezwania do zapłaty ale on nie reaguje. W tym czasie zmarła osoba dla której był ustanowiony pełnomocnik, kto teraz może wnieść sprawę do sądu o zapłatę, Sprawa może się przedawnić, a chcemy tą kwotę odzyskać.

    • Witam,
      z treści Pani komentarza wynika, że korzystają Państwo z usług pełnomocnika. Ze względów etyki zawodowej nie udzielamy porad w sprawach, w których strona korzysta już z usług profesjonalisty, który zna sprawę (z zasady wszelkie informacje udzielane w komentarzach mają charakter informacji ogólnej – nie znamy dokumentów źródłowych, ani szczegółów stanu faktycznego).
      Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Join 32 other followers

%d bloggers like this: